fbpx

Kona-ba programa

SAP tinan 2024-2033 nu’udar planu mestre ne’ebé partilla governasaun mariña nasionál. SAP responde ba rezultadu sira hosi Análiza Diagnostika Transfronteira (TDA, sigla Inglés) tinan 2023 no prioridade sira iha vizaun jerál ba tinan sanulu tuir mai

Valór sira

Vizaun No Misaun

Ami nia Vizaun 

Saudavel, reziliente, no Tasi Arafura no Tasi Timor ne’ebé produtivu hodi suporta umana no natureza.

Ami nia Misaun

Atu promove sosial, ekólojiku, no progresu ekonómiku liuhosi orientasaun parseiru kona-ba ekonomia azúl rejionál iha rejiaun Tasi Arafura no Tasi Timor.

Indika komponente haat mak:

bda955acfbb9ce079407fd4ee8d9f48863c44c10
Komponente 1.

Redús poluisaun plástiku mariña, inklui ekipamentu peska sira ne’ebé abandonadu, lakon ka soe arbiru (ALDFG, sigla Inglés). Objetivu SAP mak:

  • Dezenvolve planu asaun rejionál hodi koordena esforsu sira iha nivel nasaun
  • Prevene lixu plástiku tonelada 1.000-5.000 iha ambiente área kosteira no mariña liuhosi sasukat pilotu foun sira
  • Rekupera no resiklajen ALDFG pelumenus tonelada 1.000 hosi inisiativa bazeia komunidade
  • Redusaun ALDFG atinji persentajen 10 ne’ebé observa durante monitarizasaun mariña
9426712d1331d57a3e34ae9c91165f37006aa57f
Komponente 2.

Prevene responde ba mina fakar sira. Asaun prioridade sira inklui:

  • Hametin koordenasaun rejionál kona-ba prevensaun no resposta mina fakar
  • Harii kapasidade nasionál no rejionál hodi responde efetivamente mina fakar sira
  • Redús insidénsia no impaktu mina fakar sira liuhosi asaun koordenada no partilla rekursu sira
a13d96d93c8ff312af52d7b7db3837ffd04e4a9b
Komponente 3.

Aumenta reziliensia populasaun rejionál sira hosi espésie ne’ebé iha perigozu no horik-fatin krítiku sira. SAP nia komitmentu sira atu:

  • Implementa konservasaun bazeia-área no estratéjiku jestaun
  • Haforsa utiliza Koñesementu Ekolojiku Tradisionál ka Matenek Lokál wainhira halo jestaun ba espésie migratoriu no espésie ne’ebé hetan ameasa
  • Mantein ka mellora tendénsia longu prazu sira iha lenuk-tasi nia knuuk no konta sítiu populasaun ka knuuk sira hosi lenuk-tasi
3c3eee22eb9e65da5c914b0da713256db2693f77 (1)
Komponente 4.

Hahuu Reziliénsia ba Populasaun Rejionál Espésie Ne’ebé iha Perigozu no Horik-fatin Krítiku Sira. SAP komite atu:

  • Implementa estratéjia conservasaun no jestaun bazeadu ba área iha habitat prioridade sira
  • Hametin uza Konesementu Ekolojiku Tradisionál (TEK) iha jestaun ba espésie migratóriu no espésie ameasa rejionál sira
  • Hadia kapasidade monitorizasaun rejionál atu observa populasaun espésie sira no kondisaun habitat sira
  • Mantein ka hadia tendénsia ba tempu badak-naruk kona-ba ninia huru no konta populasaun lenuk iha fatin sira ne’ebé hili ona

Tema sira ne’ebé transversais inklui adaptasaun ba mudansa klimátika no igualdade jéneru. SAP suporta programa nasionál kona-ba ekonomia azúl wainhira aliña ho enkuadramentu sira mak hanesan Ojetivu Dezenvolvimentu Sustentavel (SDG, sigla Inglés), Konvensaun-Enkuadramentu Nasaun Unidus kona-ba Mudansa Klimátika (UNFCCC, sigla Inglés), no Enkuadramentu Biodiversidade Globál iha Kunming-Montreal.

SEARCH